Mẹo du lịch Việt Nam: Visa, an toàn, phép lịch sự và kết nối internet

Việt Nam là một trong những điểm đến đáng trải nghiệm nhất Đông Nam Á: chi phí hợp lý, người dân vô cùng hiếu khách, và có đủ thứ từ những vịnh đá vôi đến những khu phố cổ rực rỡ ánh đèn lồng. Nhưng một chuyến đi suôn sẻ bắt đầu từ trước khi bạn lên máy bay: có đúng loại thị thực, hiểu thực tế về các chiêu lừa đảo thường gặp và nắm được phép lịch sự địa phương sẽ tạo ra khác biệt giữa một chuyến đi lúng túng và một chuyến đi trôi chảy. Hướng dẫn này sẽ đi qua những điều thiết yếu và thực tế: thị thực điện tử, an toàn, cách cư xử, tiền bạc, sức khỏe và cách luôn kết nối, để bạn đến nơi với sự chuẩn bị đầy đủ và dành sức cho phần vui nhất của chuyến đi.

Hãy xem những gì tiếp theo như một danh sách kiểm tra trước chuyến đi mà bạn thực sự dùng được. Không có điều nào phức tạp, nhưng một vài thói quen nhỏ, như mang theo tiền mặt mệnh giá nhỏ, thỏa thuận giá trước và cởi giày ở cửa chùa, sẽ khiến bạn trở thành một du khách chu đáo, đồng thời giúp bạn tiết kiệm tiền và tránh phiền phức trên đường đi.

Thị thực và nhập cảnh: Chuẩn bị e-visa Việt Nam của bạn

Hiện nay, phần lớn du khách đến Việt Nam nhập cảnh bằng thị thực điện tử (e-visa), đăng ký trực tuyến trước chuyến đi. Một số quốc tịch còn được miễn thị thực khi lưu trú ngắn ngày theo các thỏa thuận riêng, và quy định thay đổi theo từng thời kỳ, vì vậy lời khuyên quan trọng nhất trong cả bài viết này rất đơn giản: hãy kiểm tra yêu cầu hiện hành đối với hộ chiếu của chính bạn trước khi đặt bất cứ thứ gì.

Đăng ký e-visa một cách an toàn

Chỉ đăng ký qua cổng thông tin xuất nhập cảnh chính thức của chính phủ Việt Nam. Tìm kiếm "Vietnam e-visa" sẽ hiện ra nhiều trang web nhái tính phí cao hơn rất nhiều để nộp cùng một mẫu đơn thay bạn, và một số trang là lừa đảo trắng trợn. So ra, đơn đăng ký chính thức đơn giản và rẻ hơn nhiều. Vài lưu ý:

• Hộ chiếu của bạn phải còn hiệu lực ít nhất sáu tháng tính từ ngày đến và còn trang trống.
• Bạn sẽ tải lên bản quét trang thông tin hộ chiếu cùng một ảnh chân dung cỡ ảnh hộ chiếu, rồi thanh toán lệ phí bằng thẻ.
• Việc xử lý thường mất vài ngày làm việc, nên hãy đăng ký trước ít nhất một hai tuần thay vì đợi đến đêm trước chuyến bay.
• Nhập thông tin chính xác như trong hộ chiếu. Chỉ cần gõ sai tên hoặc số hộ chiếu cũng có thể khiến thị thực mất hiệu lực.
• In một bản giấy của e-visa đã được duyệt và lưu một tấm ảnh trong điện thoại, vì bạn có thể được yêu cầu xuất trình khi làm thủ tục lên máy bay và khi qua cửa khẩu nhập cảnh.

E-visa ghi rõ cửa khẩu nhập cảnh dự kiến và thời hạn hiệu lực, vì vậy hãy kiểm tra lại xem sân bay hoặc cửa khẩu đường bộ bạn thực sự sử dụng có đúng là nơi bạn đã chọn hay không. Nếu kế hoạch của bạn có rời khỏi Việt Nam rồi nhập cảnh lại, hãy xác nhận thị thực có cho phép nhập cảnh nhiều lần hay không trước khi trông cậy vào điều đó.

Việt Nam có an toàn không? Lừa đảo, giao thông và lẽ thường

Nhìn chung, Việt Nam là quốc gia an toàn cho du khách, kể cả khách đi một mình và phụ nữ, với tỷ lệ tội phạm bạo lực nhắm vào du khách thấp. Rủi ro thực sự chỉ là những chuyện bình thường: móc túi, giao thông và một số chiêu lừa du khách đã quá quen thuộc. Chỉ cần chú ý một chút là xử lý được gần như tất cả.

Giao thông và cách sang đường

Mối nguy lớn nhất mỗi ngày ở Việt Nam là giao thông, đặc biệt là những dòng xe máy cuồn cuộn như sông ở Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Lúc đầu sang đường nghe có vẻ đáng sợ, nhưng có một phương pháp:

• Đi chậm và đều vào dòng xe, đừng chạy vọt, đứng khựng lại hay chạy hết tốc lực. Người lái xe sẽ nhìn nhịp bước của bạn và lái vòng qua.
• Giữ cho chuyển động của bạn dễ đoán và tránh lùi lại đột ngột.
• Nhìn vào mắt người lái xe đang đến gần khi có thể, và dùng vạch sang đường hoặc đi theo người địa phương khi có cơ hội.

Thuê xe máy: sự thật cần biết

Thuê xe máy gần như là một nghi thức của chuyến đi Việt Nam, nhưng hãy nhìn nhận thật tỉnh táo. Điều kiện đường sá hỗn loạn, tai nạn là nguyên nhân phổ biến nhất gây thương tích nghiêm trọng cho du khách, và theo luật bạn bắt buộc phải có giấy phép lái xe hợp lệ được Việt Nam công nhận (thường là bằng lái xe của nước bạn cùng giấy phép lái xe quốc tế). Quan trọng nhất, hầu hết bảo hiểm du lịch sẽ không chi trả cho tai nạn xe máy nếu bạn không có bằng lái phù hợp. Luôn đội mũ bảo hiểm tốt, và nếu bạn không phải người lái có kinh nghiệm, hãy dùng Grab, taxi và các tour. Hướng dẫn di chuyển ở Việt Nam của chúng tôi trình bày chi tiết các lựa chọn an toàn hơn: máy bay, tàu hỏa, xe buýt và xe công nghệ.

Những chiêu lừa đảo thường gặp cần tránh

• Chiêu gian lận đồng hồ taxi: hãy dùng các hãng uy tín hoặc tốt hơn là ứng dụng Grab để giá cước cố định và hiển thị trước. Cẩn thận với những chiếc "taxi" không có biển hiệu đậu chờ bên ngoài sân bay và các điểm tham quan.
• Điểm tham quan "đóng cửa": một người lạ thân thiện khăng khăng nói chùa hoặc bảo tàng đã đóng cửa và đề nghị dẫn bạn đến một nơi "tốt hơn" (một cửa hàng hoặc tour mà họ ăn hoa hồng). Hãy tự kiểm tra giờ mở cửa.
• Chặt chém ở chợ và hàng rong: luôn xác nhận giá trước khi nhận đồ ăn, đi xích lô hay mua quà lưu niệm. Nếu người bán không chịu báo giá trước, hãy đi tiếp.
• Dịch vụ phát sinh của thợ đánh giày và người bán rong: chụp ảnh với chiếc nón lá, nải trái cây bị nhét vào tay bạn, việc sửa giày không ai nhờ, tất cả đều có thể đi kèm hóa đơn bị đội giá. Một lời "không, cảm ơn" lịch sự và dứt khoát là hoàn toàn ổn.
• Nhầm lẫn về tiền: đồng Việt Nam có nhiều số 0 nên rất dễ bị thối thiếu tiền. Hãy đếm tiền thật cẩn thận (xem thêm bên dưới).

Cất đồ có giá trị khuất tầm nhìn, đeo túi chéo qua người và tránh xa phía lòng đường để phòng giật túi từ xe máy chạy ngang, và dùng két sắt của khách sạn để cất hộ chiếu. Đây cũng là những biện pháp phòng ngừa bạn vẫn áp dụng ở bất kỳ thành phố đông đúc nào.

Phép lịch sự ở Việt Nam: chùa chiền, trang phục và cách cư xử

Văn hóa Việt Nam coi trọng sự khiêm tốn, lòng kính trọng người lớn tuổi và thái độ điềm tĩnh, thân thiện. Bạn không cần học thuộc cả một cuốn quy tắc, nhưng nắm vài phong tục sẽ giúp ích rất nhiều.

Đền chùa, thánh địa và nơi linh thiêng

• Ăn mặc kín đáo, che vai và đầu gối. Mang theo một chiếc khăn choàng mỏng hoặc xà rông để khoác vội ở lối vào đền chùa.
• Cởi giày ở nơi có biển báo hoặc có chồng dép để ở cửa, cũng như ở nhiều nhà dân và một số cửa hàng.
• Bước qua ngưỡng cửa cao chứ đừng giẫm lên, và đừng chỉ lòng bàn chân về phía người khác hay bàn thờ (bàn chân được coi là bộ phận "thấp nhất", kém tôn trọng nhất trên cơ thể).
• Hãy xin phép trước khi chụp ảnh những người đang cúng bái, và nói nhỏ tiếng khi ở bên trong.

Cách cư xử hằng ngày

• Một nụ cười ấm áp và cái gật đầu nhẹ có tác dụng hơn một cái bắt tay trong những tình huống thường ngày. Dùng hai tay khi đưa hoặc nhận đồ, đặc biệt là với người lớn tuổi hơn.
• Đừng nổi nóng nơi công cộng. Lên giọng và bực bội lộ rõ sẽ khiến cả hai bên mất mặt; giữ bình tĩnh và lịch sự sẽ giải quyết vấn đề nhanh hơn nhiều.
• Ăn mặc gọn gàng. Đồ đi biển chỉ dành cho bãi biển, không phải cho phố xá, nhà hàng hay đền chùa.
• Mặc cả là điều được mong đợi ở chợ và với tài xế xích lô hay một số tài xế taxi, nhưng không áp dụng ở cửa hàng niêm yết giá, siêu thị hay nhà hàng. Hãy giữ không khí vui vẻ, chốt một mức giá công bằng, và khi đã đồng ý thì nên giữ lời.
• Tiền boa chưa ăn sâu thành thói quen, nhưng ngày càng được hoan nghênh khi dịch vụ tốt: làm tròn số tiền, để lại tiền lẻ hoặc boa cho hướng dẫn viên và tài xế đều được đón nhận chứ không phải điều bắt buộc.

Tiền bạc và kết nối: giờ đầu tiên sau khi đến nơi

Hai thứ sẽ giúp ngày đầu tiên của bạn suôn sẻ hơn rất nhiều: một ít tiền mặt địa phương trong tay và kết nối dữ liệu hoạt động trên điện thoại. Hãy lo cả hai từ sớm.

Tiền mặt, thẻ và đồng Việt Nam

Việt Nam dùng đồng Việt Nam (VND), và dù thanh toán bằng thẻ và mã QR đang tăng ở thành phố, đây vẫn là một quốc gia ưu tiên tiền mặt: đồ ăn đường phố, chợ, quán cà phê nhỏ, xích lô và vùng nông thôn thường chỉ nhận tiền mặt. Vài điều cần biết:

• Hãy rút tiền đồng từ cây ATM (có rất nhiều ở thành phố và thị trấn) thay vì phụ thuộc vào tỷ giá đổi tiền kém ở sân bay. Lưu ý nhiều máy tính phí cho mỗi lần rút, nên mỗi lần hãy rút một số tiền vừa phải.
• Đồng tiền này có rất nhiều số 0, tờ tiền lên tới hàng trăm nghìn đồng. Các tờ polymer có màu sắc khá giống nhau (tờ 20.000 và 500.000 rất dễ nhầm), nên hãy đếm cẩn thận và để tiền mệnh giá lớn tách riêng khỏi tiền mệnh giá nhỏ.
• Hãy mang nhiều tiền mệnh giá nhỏ; người bán hàng và tài xế thường không thể thối tiền cho tờ lớn, và "không có tiền thối" là lý do phổ biến khiến bạn phải trả dư.
• Khách sạn, trung tâm thương mại và nhà hàng tầm trung đến cao cấp có nhận thẻ, nhưng đừng bao giờ mặc định, hãy luôn có tiền mặt dự phòng.

Để hình dung thực tế về chi tiêu hằng ngày, tức là nên dự trù bao nhiêu cho ăn uống, di chuyển, chỗ ở và hoạt động, hãy xem hướng dẫn ngân sách du lịch Việt Nam chi tiết của chúng tôi, trong đó chia nhỏ chi phí theo phong cách du lịch.

Có mạng ngay khi vừa hạ cánh

Hầu như mọi việc nêu trên đều phụ thuộc vào điện thoại của bạn: gọi Grab từ sân bay, mở vị trí khách sạn, dịch thực đơn, kiểm tra lại giá cước taxi hay mở e-visa của bạn. Việt Nam có dữ liệu di động nhanh, giá rẻ và phổ biến, và cách dễ nhất để dùng là eSIM cài đặt trước khi bay, nhờ vậy bạn bước xuống máy bay đã có kết nối, không cần quầy SIM ở sân bay và không phải đăng ký hộ chiếu. Bạn có thể xem các gói eSIM Việt Nam phù hợp với độ dài chuyến đi và chuẩn bị sẵn sàng để bật ngay khi hạ cánh. Nếu bạn đang cân nhắc các lựa chọn, bài so sánh eSIM, SIM vật lý và pocket WiFi của chúng tôi trình bày rõ ưu nhược điểm của từng loại.

Sức khỏe, nước uống và những thứ cơ bản cần đóng gói

Không có bất ngờ nghiêm trọng nào, nhưng vài biện pháp phòng ngừa hợp lý sẽ giúp những vấn đề nhỏ không làm hỏng chuyến đi của bạn.

Thức ăn và nước uống

• Uống nước đóng chai hoặc nước đã lọc thay vì nước máy, và chỉ bỏ đá nếu bạn ở nơi rất hẻo lánh hoặc không chắc nguồn gốc của nó; ở thành phố và các quán ăn uy tín, đá sản xuất công nghiệp nhìn chung không sao.
• Đồ ăn đường phố là điểm nhấn của Việt Nam và nhìn chung an toàn; quy tắc tốt nhất là ăn ở nơi đông khách. Khách ra vào liên tục nghĩa là đồ ăn tươi, nóng, và luôn có người dân địa phương biết quầy nào ngon ghé đến.
• Hãy cho dạ dày một hai ngày để làm quen, và mang theo thuốc cơ bản trị đau bụng đề phòng.

Chuẩn bị sức khỏe và bảo hiểm

• Hãy hỏi phòng khám du lịch về các loại vắc-xin được khuyến nghị và hướng dẫn phòng sốt rét từ rất lâu trước khi khởi hành, đặc biệt nếu bạn sẽ dành thời gian ở vùng nông thôn hoặc vùng sâu vùng xa.
• Mang theo thuốc kê đơn trong bao bì gốc kèm bản sao đơn thuốc, vì một số loại thuốc thông dụng ở nước ngoài bị hạn chế tại địa phương.
• Hãy mua bảo hiểm du lịch bao gồm chăm sóc y tế và vận chuyển cấp cứu, và như đã nêu ở trên, hãy đọc kỹ các điều khoản nhỏ về việc lái xe máy trước khi thuê.

Nên mang theo gì

• Quần áo nhẹ, thoáng khí cho thời tiết nóng ẩm, cùng một hai lớp áo ấm hơn nếu bạn đến Sa Pa, vùng cao nguyên phía Bắc, hoặc đi vào mùa đông mát hơn ở miền Bắc.
• Một chiếc áo mưa mỏng nhẹ hoặc ô gấp gọn, vì mưa lớn đến rất nhanh vào mùa mưa.
• Giày đi bộ thoải mái, dễ cởi ra khi vào đền chùa và nhà dân, cùng một đôi dép xăng-đan.
• Một chiếc khăn khoác kín đáo (khăn choàng hoặc xà rông) cho đền chùa, kem chống nắng, thuốc chống côn trùng và một chiếc bình nước tái sử dụng.
• Một chiếc sạc dự phòng cho những ngày di chuyển dài. Ổ cắm ở Việt Nam thường dùng được phích cắm hai chấu dẹt (loại A) và hai chấu tròn (loại C) ở điện áp 220V, vì vậy hãy kiểm tra xem bạn có cần bộ chuyển đổi hay không.

Danh sách kiểm tra nhanh trước khi khởi hành

Gộp tất cả lại là bạn đã sẵn sàng lên đường. Trước khi bay, hãy chắc chắn rằng bạn đã:

1. Xác nhận e-visa hoặc điều kiện miễn thị thực của bạn qua các nguồn chính thức, và đã đăng ký sớm qua cổng thông tin của chính phủ.
2. Kiểm tra hộ chiếu còn hiệu lực trên sáu tháng và đã in một bản e-visa.
3. Mua bảo hiểm du lịch phù hợp với kế hoạch của bạn.
4. Lưu ý về ATM và thẻ của bạn, và đã lên kế hoạch mang theo tiền mặt mệnh giá nhỏ.
5. Cài đặt điện thoại của bạn với một gói dữ liệu để hạ cánh là có kết nối ngay.
6. Lướt qua hướng dẫn eSIM Việt Nam đầy đủ nếu bạn muốn nắm toàn bộ về vùng phủ sóng, cách cài đặt và cách chọn đúng dung lượng dữ liệu.

Chuẩn bị xong những điều cơ bản này là Việt Nam sẽ rộng cửa chào đón bạn: thân thiện, giá cả phải chăng và đẹp mê hồn qua từng khung hình. Ô cuối cùng cần đánh dấu là luôn có kết nối: đến nơi với một chiếc eSIM Việt Nam sẵn sàng dùng nghĩa là bản đồ, Grab, Google Dịch và e-visa của bạn nằm trong tầm tay ngay từ khi bạn qua cửa khẩu nhập cảnh, để bạn thoải mái tập trung vào tô phở, những chiếc đèn lồng và chặng đường phía trước.

Câu hỏi thường gặp

Tôi có cần thị thực để đến Việt Nam không?

Tùy theo quốc tịch, phần lớn du khách cần có thị thực điện tử (e-visa) đăng ký trực tuyến trước khi đến, hoặc đủ điều kiện lưu trú ngắn ngày miễn thị thực theo một thỏa thuận riêng. Quy định thay đổi theo từng thời kỳ, vì vậy trước khi đặt vé hãy luôn kiểm tra yêu cầu hiện hành đối với hộ chiếu cụ thể của bạn trên cổng thông tin xuất nhập cảnh chính thức của chính phủ Việt Nam. Hãy đăng ký e-visa trước ít nhất một hai tuần, vì việc xử lý mất vài ngày làm việc.

Việt Nam có an toàn cho khách du lịch và người đi du lịch một mình không?

Có, nhìn chung Việt Nam là điểm đến an toàn, kể cả cho khách đi một mình và phụ nữ, với tỷ lệ tội phạm bạo lực nhắm vào du khách thấp. Rủi ro chính là những chuyện thường ngày: giao thông hỗn loạn, móc túi và các chiêu lừa du khách phổ biến như taxi tính giá cắt cổ hoặc giá chợ bị đội lên. Hãy dùng ứng dụng Grab để có giá cước cố định, thỏa thuận giá trước khi mua, cất đồ có giá trị khuất tầm nhìn, và bạn sẽ xử lý được gần như mọi chuyện bằng lẽ thường đơn giản.

Những quy tắc ứng xử chính ở Việt Nam là gì?

Ăn mặc kín đáo khi đến đền chùa bằng cách che vai và đầu gối, cởi giày ở nơi có chỉ dẫn, và đừng chỉ bàn chân về phía người khác hay bàn thờ. Giữ bình tĩnh và tránh nổi nóng nơi công cộng, vì sự giận dữ lộ rõ khiến người ta mất mặt. Mặc cả là điều được mong đợi ở chợ nhưng không áp dụng ở cửa hàng niêm yết giá hay nhà hàng, và một nụ cười ấm áp rất có giá trị trong các tương tác hằng ngày.

Tôi nên dùng tiền mặt hay thẻ ở Việt Nam?

Việt Nam vẫn phần lớn là quốc gia ưu tiên tiền mặt, đặc biệt đối với đồ ăn đường phố, chợ, quán cà phê nhỏ và vùng nông thôn, dù thẻ và thanh toán bằng mã QR đang tăng ở thành phố. Hãy rút tiền đồng Việt Nam từ ATM thay vì dùng tỷ giá đổi tiền kém ở sân bay, mang nhiều tiền mệnh giá nhỏ vì người bán thường không thối được tờ lớn, và đếm tiền cẩn thận vì nhiều số 0 cùng màu sắc các tờ tiền giống nhau khiến việc nhầm lẫn dễ xảy ra.

Tôi có thể uống nước máy ở Việt Nam không?

Tốt nhất là uống nước đóng chai hoặc nước đã lọc thay vì nước máy ở Việt Nam. Đá sản xuất công nghiệp ở thành phố và nhà hàng uy tín nhìn chung không sao, nhưng hãy thận trọng ở vùng rất hẻo lánh. Đồ ăn đường phố là điểm nhấn và nhìn chung an toàn, đặc biệt ở những quầy đông khách có lượng khách ra vào liên tục, nghĩa là đồ ăn tươi, nóng và luôn có khách địa phương ghé đến.